از اقتصاد توجه تا فتح بازارهای جهانی؛ واکاوی نقش صنایع خلاق در عبور از بحرانها
سومین نشست از سلسله نشستهای *«سکان»* با موضوع «خلاقیت در دل بحران» برگزار شد.
سومین نشست از سلسله نشستهای *«سکان»* با موضوع «خلاقیت در دل بحران» به میزبانی موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر و با همکاری خانه اندیشه ورزان برگزار شد. در این نشست، کارشناسان ضمن نقد نگاه سنتی به فرهنگ، بر لزوم چرخش به سمت «اقتصاد توجه» و عبور از مرزهای داخلی برای بقای صنایع خلاق تاکید کردند.
ایزدخواه: شناخت مخاطب، قطبنمای عبور از بحران است
محمدمهدی ایزدخواه، پژوهشگر و عضو هیأتمدیره انتشارات ترجمان، در این نشست با تبیین پیوند میان صنایع فرهنگی و واقعیتهای اجتماعی اظهار داشت: «توسعه صنایع خلاق در گرو درک عمیق از اقتصاد توجه است. صنایع خلاقِ کمهزینه میتوانند با اتخاذ موضعی هوشمندانه نسبت به مسائل روز، بهویژه در بستر فضای مجازی، به روایتگری صادق و جریانساز تبدیل شوند.»
او با اشاره به نقش استراتژیک صنایع فرهنگی در دورانهای حساس و زمانه جنگ، ثبت حقیقت، تقویت تابآوری ملی، بازسازی هویت جمعی و مقابله فرهنگی را چهار کارکرد کلیدی عنوان کرد. و گفت: «بزرگترین سرمایه ما در بحران، مشارکت مردم است. صنایع فرهنگی باید بتوانند برای آحاد جامعه، بهویژه نوجوانان، نقش تعریف کنند و حس وطندوستی را به محرکی برای کارآفرینی و هویتبخشی تبدیل نمایند.»
حسنلو: صنعت انیمه ژاپن؛ الگویی که از درآمدهای نفتی پیشی گرفت
در ادامه این نشست، مسعود حسنلو، دبیر سابق ستاد توسعه فناوریهای فرهنگی و نرم، با نقد جدی نسبت به فقدان اعتمادبهنفس در بدنه صنایع خلاق ایران، به بررسی تطبیقی الگوهای توسعه پرداخت.
وی تصریح کرد: «صنایع خلاق ما در دو سطح نهادی و عمومی از نوعی ضعف در باورمندی رنج میبرند. متأسفانه نه حاکمیت و نه بدنه جامعه، هنوز کارکرد گرهگشایی و ثروتآفرینی این صنایع را به رسمیت نشناختهاند».
حسنلو با اشاره به شکاف عمیق میان پتانسیلهای هویتی ایران و خروجیهای صنعتی در حوزههایی چون مد، معماری، انیمیشن و محصولات حوزه کودک، افزود: «در حالی که در ایران همچنان صنایع خلاق را بخشهایی هزینهبر و نیازمند یارانه میبینند، در کشوری مانند ژاپن، درآمد حاصل از صنعت انیمه از درآمدهای نفتی ایران پیشی گرفته است. این یک زنگ خطر و در عین حال یک افق روشن برای تغییر رویکرد حاکمیت است»
استراتژی بقا: بازار ۸ میلیاردی به جای بازار ۸۰ میلیونی
دبیر سابق ستاد توسعه فناوریهای فرهنگی، تکیه بر بازار محدود داخلی را «مسیر قطعی شکست» توصیف کرد و گفت: «ذات صنایع خلاق با مقیاسناپذیری و تکثر گره خورده است. موفقیت ما زمانی تضمین میشود که از پیله بازار داخلی خارج شویم و با هدفگذاری برای بازار ۷ تا ۸ میلیاردی جهان، بر اساس مزیتهای رقابتی خود وارد میدان شویم»
او در پایان خاطرنشان کرد که صنایع خلاق نباید منتظر حمایتهای سنتی دولت بمانند، بلکه باید با اثبات توانمندی خود در حل چالشهای استراتژیک، حاکمیت را به تغییر ریل سرمایهگذاری از صنایع سنگین به سمت صنایع نرم و خلاق متقاعد کنند.
