به گزارش روابط عمومی موسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر؛ نشست «هم‌افزایی و انتقال تجربه تجارت صنایع فرهنگی و خلاق و حضور در بازارهای بین‌المللی» با حضور فعالان صنایع فرهنگی و خلاق، مدیران دولتی و نمایندگان کسب‌وکارهای این حوزه در سازمان توسعه تجارت برگزار شد.

 امیر روشن، معاون کسب‌وکار سازمان توسعه تجارت، در این نشست تلاش کرد تصویری عملیاتی‌تر از وضعیت صادرات خدمات در کشور ارائه دهد. او تأکید کرد که بسیاری از فعالان صنایع خلاق هنوز تعریف دقیقی از مفهوم صادرات خدمات ندارند.

به گفته او، صادرات خدمات فقط به معنای صدور نرم‌افزار یا خدمات فنی مهندسی نیست. هر فعالیتی که منجر به ورود ارز خارجی به کشور شود، می‌تواند در این دسته قرار بگیرد؛ از جذب گردشگر خارجی گرفته تا تولید محتوای دیجیتال، انیمیشن، بازی‌های رایانه‌ای و خدمات دانش‌بنیان.

روشن اعلام کرد: صادرات خدمات کشور در سال گذشته رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. به گفته او، حجم صادرات خدمات از حدود ۱.۲ میلیارد دلار به نزدیک ۳ میلیارد دلار رسیده که بخشی از این رشد ناشی از تسهیل برخی مقررات بوده است. اما در کنار آمارها، او بر یک مشکل قدیمی نیز دست گذاشت؛ نبود شناخت کافی از بازارهای هدف.

معاون سازمان توسعه تجارت گفت: بسیاری از صادرکنندگان ایرانی بدون مطالعه بازار وارد کشورهای هدف می‌شوند و همین مسئله موجب شکست پروژه‌های صادراتی می‌شود و تجارت حرفه‌ای بدون شناخت دقیق رفتار مصرف‌کننده، فرهنگ بازار و نیازهای مشتریان امکان‌پذیر نیست.

یکی از بخش‌های قابل توجه صحبت‌های او به تجارت الکترونیک فرامرزی اختصاص داشت.

روشن از برنامه‌هایی برای توسعه فروش مستقیم کالاها و محصولات ایرانی در بازارهای خارجی از طریق سکوهای دیجیتال خبر داد و گفت: این مدل می‌تواند امکان فروش مستقیم محصولات را برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط فراهم کند و بخشی از موانع سنتی صادرات را کنار بزند. روسیه، کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا و عمان از جمله بازارهایی هستند که در مرحله نخست مورد توجه قرار گرفته‌اند.

در بخش دیگری از نشست، سهراب سلیمی، مدیرکل دفتر صادرات خدمات فنی مهندسی و دانش‌بنیان سازمان توسعه تجارت، جزئیات بیشتری درباره سازوکارهای رسمی صادرات خدمات ارائه کرد.

او از «کمیته ماده ۵» به عنوان مرجع شناسایی ارز حاصل از صادرات خدمات یاد کرد و گفت بسیاری از فعالان صنایع خلاق هنوز از ظرفیت‌های این کمیته آگاهی کافی ندارند.

به گفته سلیمی، تاکنون ده‌ها شرکت فعال در حوزه خدمات خلاق از طریق این سازوکار شناسایی شده‌اند. او به نمونه‌هایی از شرکت‌های ایرانی اشاره کرد که در حوزه انیمیشن برای بازارهایی مانند کانادا، مالزی و استرالیا تولید محتوا می‌کنند و توانسته‌اند مشتریان بین‌المللی جذب کنند.

سلیمی توضیح داد: صادرکنندگان خدمات پس از دریافت تأییدیه‌های لازم می‌توانند از مزایایی مشابه صادرکنندگان کالا بهره‌مند شوند؛ از جمله ثبت رسمی صادرات، استفاده از مشوق‌های صادراتی و برخورداری از معافیت‌های مالیاتی.

او همچنین به ظرفیت‌های معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری برای حمایت از صنایع خلاق اشاره کرد و گفت بسیاری از حوزه‌های فرهنگی و هنری اکنون در فهرست فعالیت‌های مورد حمایت این نهاد قرار گرفته‌اند.

در پایان، معصومی، مدیرکل دفتر ترویج تجارت سازمان توسعه تجارت، زاویه دیگری از موضوع را مطرح کرد؛ زاویه‌ای که بیشتر بر بازارسازی و برندسازی متمرکز بود.

او معتقد است؛ صادرات فرهنگی را نباید صرفاً فروش کالا دانست. از نگاه او، هر محصول فرهنگی ایرانی که وارد بازارهای جهانی می‌شود، در واقع حامل یک روایت، یک هویت و بخشی از تصویر ایران است.

معصومی تأکید کرد: که موفقیت در بازارهای بین‌المللی بدون برندسازی، بسته‌بندی حرفه‌ای و روایت‌سازی امکان‌پذیر نیست. به گفته او، محصولات فرهنگی ایران در بسیاری موارد از نظر محتوا و کیفیت توان رقابت دارند، اما در معرفی، بازاریابی و ساخت برندهای جهانی ضعف دارند.

او همچنین بر ضرورت تبدیل نمایشگاه‌ها و رویدادهای صادراتی به ابزارهای واقعی توسعه بازار تأکید کرد و گفت حضور در یک نمایشگاه زمانی ارزشمند است که به شبکه‌سازی، فروش و ایجاد ارتباط پایدار با مشتریان منجر شود.